Strona główna Polski Deutsch
wielkość tekstu:
Informacja/Prasa > Aktualności
Wystawa "Człowiek człowiekowi... Niszczenie polskiej inteligencji w latach 1939-1945. KL Mauthausen/Gusen"

Zamek Królewski w Warszawie, Skarbiec 18 września - 10 października 2009 r.

Ekspozycja "Człowiek człowiekowi... Niszczenie polskiej inteligencji w latach 1939 - 1945. KL Mauthausen/Gusen" nieprzypadkowo została otwarta właśnie 17 września. Tego dnia mija 70 lat, kiedy w wyniku niemieckiego ostrzału płonął Zamek Królewski w Warszawie.

Data pamiętna jest również ze względu na agresję sowiecką na Polskę, co wiąże się z podpisaniem 23 sierpnia 1939 r. tajnego protokołu do paktu Ribbentrop-Mołotow, ustalającego przebieg przez Polskę granicy strefy interesów Niemiec i Związku Sowieckiego. Eksterminacja polskich elit była wpisana zarówno w niemieckie, jak i sowieckie plany, a jedne i drugie zakładały wymazanie Polski z mapy Europy. Za Wehrmachtem posuwały się grupy operacyjne policji bezpieczeństwa, za Armią Czerwoną - grupy operacyjno - czekistowskie, utworzone rozkazem Berii z 15 września 1939. Do agresji na Polskę jako pretekstu Stalin użył podanie pomocnej dłoni swym braciom - Ukraińcom i braciom - Białorusinom (mieszkańcom RP) i wzięcie pod ochronę (ich) życia i mienia ... Na okupowanych ziemiach polskich rozpoczęły się aresztowania, egzekucje, wysiedlenia oraz deportacje zarówno do niemieckich, jak i sowieckich łagrów.

Wbrew rozpowszechnianemu do dziś w Europie przekonaniu, iż przyczyną wybuchu II wojny światowej był brak dobrej woli ze strony Polski w spełnieniu "umiarkowanych" propozycji Niemiec (sprawa Wolnego Miasta Gdańska i eksterytorialnego "korytarza"), Hitler już 23 maja 1939 r. na naradzie z wyższymi dowódcami Wehrmachtu powiedział: Nie chodzi nam o Gdańsk. Chodzi o rozszerzenie przestrzeni życiowej na Wschodzie i o zapewnienie wyżywienia, o rozwiązanie problemu bałtyckiego (...). Odpada zatem problem, czy Polskę oszczędzić i pozostaje decyzja: zaatakować Polskę przy pierwszej dogodnej sposobności (...). Powodzenie jest wówczas zapewnione, jeżeli Zachód pozostanie na uboczu.

Na wystawie można zobaczyć m.in. kopię dyrektywy nr l Hitlera z 31 sierpnia 1939 r. z ręcznie wpisaną godziną napaści na Polskę w dniu l września. Zaprezentowane są również unikatowe zdjęcia dotyczące wydarzeń związanych z planowanym już na 26 sierpnia 1939 r. atakiem na nasz kraj.

Główna część wystawy poświęcona została utworzonemu 25 maja 1940 roku przez Niemców na terenie zaanektowanej Austrii obozowi Gusen, określanemu przez nich jako "Vernichtungslager für polnische Intelligenz" (obóz zagłady polskiej inteligencji).

System i sposoby niszczenia człowieka, więźnia, który według nazistowskiej ideologii człowiekiem nie był - psychiczne i fizyczne jego upodlenie, pozbawianie człowieczeństwa i wreszcie śmierć, przedstawione zostały poprzez dokumenty niemieckie, ale głównie dzięki świadectwom samych więźniów - Polaków: ich relacjom, pamiętnikom, a także tajnej twórczości obozowej, rysunkom i wierszom. Składają się one na obraz codziennego życia więźnia, w którym dominowała przemoc, mordercza praca, a także strach i głód.

Organizatorem wystawy jest:
Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Zamek Królewski w Warszawie

Scenariusz wystawy przygotowała Rada OPWiM we współpracy z pracownikami Muzeum Stutthof w Sztutowie, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi i Klubem Byłych Więźniów Politycznych Obozu Koncentracyjnego Mauthausen/Gusen w Warszawie.

Materiały na wystawę pochodzą m.in. ze zbiorów archiwum Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie".
Wystawa czynna jest w godzinach otwarcia Zamku (do 30.09.: poniedziałek-sobota: godz. l0-18; niedziela: 11-18; od 1.10: wtorek-sobota: godz. 10-16; niedziela: godz. 11-16). Ostatnie wejście - na godzinę przed zamknięciem.
Wstęp jest bezpłatny.



Straty osobowe
Wystawa Zachować Pamięć
Wolontariat
Świadkowie hisotrii